SurtitleLive, Pockitle’ı kullanıma sunuyor: metinsiz performanslar için canlı altyazı

Bazı sahne metinleri aylar öncesinden hazırlanabilir. Bazı sözler ise oyuncu, konuşmacı ya da izleyiciden biri onları söyleyene kadar henüz yoktur.

SurtitleLive, tamamlanmış bir altyazı metninin bulunmadığı tiyatro gösterileri, konuşmalar, paneller, atölyeler, soru-cevap oturumları ve diğer sözlü etkinlikler için geliştirdiği canlı altyazı aracı Pockitle’ı resmen kullanıma sundu.

Pockitle tek bir konuşma dilini dinler, o dilde canlı altyazı üretir ve üçe kadar makine çevirisi altyazı dili ekleyebilir. İzleyiciler altyazıları bir web bağlantısı veya QR kod üzerinden kendi telefonlarında açar; mekân ise seçilen bir dili ortak ekranda gösterebilir.

Yüklenecek bir altyazı metni ya da yönetilecek önceden hazırlanmış bir cue dizisi yoktur.

Pockitle, SurtitleLive’ın önceden hazırlanmış üst yazı iş akışının yerini almak için tasarlanmadı. İki ürün farklı türde metinlerden yola çıkar:

• SurtitleLive, önceden hazırlanabilen, düzenlenebilen, çevrilebilen, provası yapılabilen ve cue ile gösterilebilen sözler içindir.
• Pockitle, söylendiği anda altyazıya dönüştürülmesi gereken sözler içindir.

Doğru seçim basit bir soruyla başlar:

Gösteri başlamadan önce ne söyleneceğini biliyor musunuz?

Pockitle ne yapar?

Pockitle, canlı konuşmayı salondaki izleyiciler için okunabilir altyazıya dönüştüren tarayıcı tabanlı bir iş akışı sunar.

Bir yapım veya etkinlik ekibi şunları yapabilir:

• etkinlik boyunca konuşulacak tek dili seçmek;
• bu kaynak dilde canlı altyazı yayımlamak;
• üçe kadar çevrilmiş altyazı dili eklemek;
• izleyicilere tek bir bağlantı veya QR kod vermek;
• her izleyicinin telefonunda mevcut dillerden birini seçmesini sağlamak;
• salon ekranında seçilen bir altyazı dilini göstermek;
• Pockitle Live Console üzerinden altyazıyı başlatmak, duraklatmak, sürdürmek ve izlemek;
• gerektiğinde önemli sözsüz anlar için hazırlanmış mesajlar eklemek;
• etkinlik sonrasında incelemek üzere zaman damgalı altyazı kaydını isteğe bağlı olarak saklamak.

İzleyicilerin uygulama yüklemesi gerekmez.

Aynı onaylanmış altyazı durumu hem kişisel telefon ekranlarını hem de mekândaki ortak ekranı besleyebilir. Operatörün her çıkış için ayrı bir altyazı dizisi yayımlaması gerekmez.

Pockitle nasıl kullanılır?

Uygulamadaki süreç bilinçli olarak yalın tutulmuştur.

1. Bir etkinlik oluşturun

New show ile başlayın ve bu etkinliğe ait olacak izleyici adresini oluşturun.

Bu adres bağlantı veya QR kod olarak paylaşılabilir. İzleyiciler etkinlikten önce ya da etkinlik sırasında altyazı görüntüleyicisine buradan girer.

2. Dilleri seçin

Gösteri veya etkinlik boyunca konuşulacak tek dili seçin.

Bu dil otomatik olarak özgün altyazı çıkışı olur. Ardından izleyiciler için üçe kadar çevrilmiş altyazı dili ekleyebilirsiniz.

Yalnızca ekip tarafından salon açılmadan önce gerçekten test edilebilecek dilleri duyurun.

3. Ses girişini hazırlayın ve test edin

Pockitle bir mikrofonla çalışabilir; ancak mekân mikserinden gelen kontrollü bir konuşma sinyali genellikle daha güvenilirdir.

Giriş testinde gerçek etkinlikte kullanılacak mikrofonu, bilgisayarı, tarayıcıyı, miks yolunu ve salon koşullarını kullanın. Temiz bir konuşma sinyali, QR kodun nerede durduğundan daha önemlidir.

Müzik, salon yansımaları, alkış, üst üste binen sesler ve uzaktaki mikrofonlar tanımayı etkileyebilir.

4. İzleyici ve salon çıkışlarını hazırlayın

Etkinlik başlamadan önce bağlantıyı veya QR kodu izleyicilerin kolayca bulabileceği bir yere yerleştirin: dijital program, gişe, giriş ya da erişilebilirlik bilgi kartı gibi.

Projeksiyon kullanılacaksa gerçek projektör çıkışını açın ve ortak ekranda gösterilecek dili seçin.

İzleyiciler salona alınmadan önce hem telefonları hem de projeksiyonu test edin.

5. Dinlemeyi başlatın

Giriş ve çıkışlar hazır olduğunda Pockitle Live Console’u açın ve Start listening seçeneğini kullanın.

Önce kaynak dil altyazısını, ardından izleyiciye sunulacağı belirtilen bütün çevirileri kontrol edin.

Etkinlik boyunca Console’u açık tutun ve durumunu izleyin.

6. Duraklatın, sürdürün ve bitirin

Mikrofonu veya ses yolunu değiştirmeden önce altyazıyı duraklatın. Sürdürmeden önce yeni girişi yeniden test edin.

Etkinlik sonunda dinlemeyi durdurun ve End performance seçeneğini kullanın. Pockitle mevcut izleyici oturumunu kapatır ve performans özetini hazırlar.

Altyazı kayıtları etkinleştirildiyse ekip daha sonra zaman damgalı CSV dosyasını inceleyebilir. Ham ses kaydedilmez.

Canlı altyazı ve hazırlanmış üst yazı farklı sorunları çözer

Canlı altyazı ile üst yazı izleyiciye metin sunar; fakat benzerlik büyük ölçüde burada biter.

Kaynak materyal, editoryal süreç ve işletim varsayımları farklıdır.

Soru	SurtitleLive ile hazırlanmış üst yazı	Pockitle canlı altyazısı
Metin nereden gelir?	Oyun metninden veya hazırlanmış altyazı belgesinden	Etkinlik sırasında yakalanan konuşmadan
İfadeler önceden gözden geçirilebilir mi?	Evet	Hayır; altyazılar canlı üretilir
Çeviri yapımın üslubuna uyarlanabilir mi?	Evet, insan editörlüğü ve prova ile	Yalnızca dolaylı olarak; canlı makine çevirisinin yapıma özgü bir editoryal süreci yoktur
Zamanlama nasıl kontrol edilir?	Operatör hazırlanmış metni performansa göre cue ile gösterir	Konuşma tanınıp onaylandığında altyazı görünür
En çok neye uygundur?	Metinli tiyatro, opera, çeviri tiyatro ve hazırlanmış sunumlar	Doğaçlama, konuşmalar, soru-cevap, paneller ve metinsiz performanslar
Temel ödün nedir?	Hazırlık ve prova süresi	İfade, zamanlama ve çeviri kalitesinde daha az kesinlik

Canlı bir sistem hızlı ve yararlı olabilir; ancak editoryal açıdan hazırlanmış bir üst yazı kanalına eşdeğer değildir.

Macbeth neden çoğunlukla hazırlanmış üst yazı kullanmalıdır?

Macbeth ile yapılan bir Pockitle doğrulama çalışması, iki iş akışı arasındaki farkı açık biçimde gösteriyor.

Testin bir anında canlı kaynak altyazı şu parçayı kesinleştirip yayımladı:

“Have lighted fools the dusty way to death.”

Aynı kesinleştirilmiş parça birkaç dilde de yayımlandı:

Çıkış	Doğrulama sırasında yayımlanan canlı altyazı
İngilizce	Have lighted fools the dusty way to death.
Japonca	埃っぽい道を通って死へ、愚か者たちを照らした。
Geleneksel Çince	點燃愚人的火焰，讓他們走上塵土飛揚的死亡之路。
Fransızca	J'ai éclairé les fous sur le chemin poussiéreux de la mort.

Macbeth doğrulaması sırasında Pockitle Live Console; onaylanan kaynak altyazıyı, izleyici çevirilerini ve salon ekranı önizlemesini birlikte gösteriyor.

Bu çıktılar özellikle değerlidir; çünkü Pockitle canlı altyazının yapması gereken işi yapmaktadır: o anda kesinleştirebildiği metni hemen yayımlar. Asıl güçlük, kesinleştirilen kaynak parçanın artık Shakespeare’in tam cümlesi olmamasıdır.

Tam düşünce şöyledir:

“And all our yesterdays have lighted fools
The way to dusty death.”

İlk yarı ortadan kalktığında hem dil bilgisi hem de imge kararsız hâle gelir. Geleneksel Çince’de lighted, “ateşe vermek” anlamında yorumlanmıştır. Fransızca’da parçaya birinci tekil şahıs öznesi — J'ai — eklenmiştir. Japonca’da ise imge “tozlu bir yol” etrafında yeniden kurulmuştur. Her çeviri, eksik bir kaynaktan anlamlı bir cümle üretmeye çalışmaktadır.

Hazırlanmış üst yazıda ekip, dramatik düşüncenin tamamıyla çalışabilir ve gösteriden önce editoryal karar verebilir. Aşağıdaki örnekler Shakespeare için kanonik çeviriler değil, belirli bir yapım için geliştirilebilecek olası sahne çevirileridir:

Dil	Hazırlanmış üst yazı örneği
Geleneksel Çince	我們所有的昨日，都曾替愚人照亮那條走向死亡、歸於塵土的路。
Japonca	われらのすべての昨日は、愚か者が死へ、塵へと向かう道を照らしてきた。
Fransızca	Tous nos hiers ont éclairé aux fous le chemin vers la mort, vers la poussière.

Bunların hiçbiri Macbeth’in tek doğru çevirisi değildir. Başka bir yapım daha kelimesi kelimesine, daha çağdaş, daha eski tınılı ya da daha sıkıştırılmış bir dil seçebilir. Hazırlanmış üst yazının avantajı tam olarak budur: çevirmen, yönetmen ve üst yazı ekibi bu yapımın dilini belirlemek, ardından metni ve cue zamanlamasını provada sınamak için zamana sahiptir.

Aynı doğrulama ikinci ve daha incelikli bir sorunu da gösteriyor. Shakespeare şöyle yazar:

“Creeps in this petty pace from day to day.”

Canlı akış bunu iki okunabilir birim olarak kesinleştirebilir:

“Creeps in this petty pace.”
“From day to day.”

Kelimeler yanlış tanınmamış olabilir; yine de tek bir retorik çizgi ikiye bölünmüştür. Doğaçlama konuşmada bu ödün çoğu zaman uygundur, çünkü izleyicinin metne hemen ihtiyacı vardır. Yazılı şiirde ise yapım; ölçü, nefes, sahne eylemi ve okuma süresine göre önceden seçilmiş bir cue sınırını tercih edebilir.

Bu nedenle, metni sabit bir Macbeth yapımı normalde SurtitleLive üzerinden hazırlanmış üst yazı kullanmalıdır. Pockitle ise sözlerin gerçekten önceden var olmadığı anlarda daha güçlüdür: gösteri sonrası Q&A, sanatçı söyleşisi, doğaçlama bölüm veya başka bir senaryosuz an.

Pockitle’ın daha güçlü olduğu durumlar

Pockitle, sözlerin önceden dürüstçe hazırlanamadığı anlarda en yararlıdır.

Örnekler:

• doğaçlama tiyatro;
• konuşma içeriği büyük ölçüde değişen kolektif yaratım çalışmaları;
• senaryosuz izleyici etkileşimi;
• gösteri sonrası söyleşiler ve sanatçı buluşmaları;
• izleyici soru-cevap oturumları;
• paneller ve kamusal sohbetler;
• dersler, atölyeler ve toplum etkinlikleri;
• törenler, duyurular ve konuşmalar;
• sözlü metnin hâlâ değiştiği provalar veya devam eden işler.

Bu durumlarda hazırlanmış bir cue listesi imkânsız, eksik veya yanıltıcı olabilir. Canlı altyazı, ancak salonda son biçimini alan sözleri izleyicinin takip edebilmesini sağlar.

Pek çok yapım iki iş akışına da ihtiyaç duyar

Üst yazı ile canlı altyazı arasındaki seçim her zaman etkinliğin tamamı için geçerli değildir.

Tek bir tiyatro gecesinde şunlar kullanılabilir:

• metinli gösteri için SurtitleLive ile hazırlanmış üst yazı;
• gösteri sonrası söyleşi için Pockitle canlı altyazısı;
• gecenin iki bölümünde de izleyici telefonları üzerinden sunulan bir okuma yolu.

Bir festival, sabit metinli uluslararası bir yapım için SurtitleLive’ı, ardından sanatçıların katıldığı panel için Pockitle’ı kullanabilir. Bir okul metinli bir sahne için yazıları hazırlayıp sonrasındaki öğrenci tartışmasını canlı altyazıya dönüştürebilir.

Bu bir tekrar değildir. Metin iş akışını sözlerin üretildiği ana uydurmaktır.

Temiz ses de altyazı hizmetinin parçasıdır

Canlı altyazı kalitesi, konuşma tarayıcıya ulaşmadan önce başlar.

Pockitle en iyi şu koşullarda çalışır:

• etkinlik boyunca tek bir kaynak konuşma dili kullanılır;
• mikrofonlar net konuşma yakalayacak kadar yakındır;
• mekân kontrollü bir konuşma miksi sağlayabilir;
• konuşmacılar birbirinin üzerine konuşmak yerine sırayla konuşur;
• isimler ve uzmanlık terimleri mümkün olduğunda test edilmiştir;
• izleyiciye sunulacağı belirtilen her dil gerçek salonda kontrol edilmiştir.

Şarkı söyleme, müzik ağırlıklı performanslar, sürekli üst üste binen diyaloglar veya kaynak konuşma dilinin sık sık değiştiği etkinlikler için daha az uygundur.

Kötü ses, daha fazla çeviri dili eklenerek düzeltilemez.

İzleyiciye dürüst bir söz verin

Pockitle altyazıları ve çevirileri makine tarafından üretilir. Bazen gecikebilir, eksik olabilir veya hata içerebilir.

Bu, hizmeti değersiz kılmaz. Yapım ekibinin ne sunduğunu doğru biçimde açıklaması gerektiği anlamına gelir.

İzleyicilere şunları söyleyin:

• altyazıların nerede görüneceği;
• hangi dillerin mevcut olduğu;
• internete bağlı kendi telefonlarına ihtiyaç duyup duymadıkları;
• salonda ortak bir ekran bulunup bulunmadığı;
• altyazı yolu kullanılamaz hâle gelirse ekibin ne yapacağı.

Canlı altyazı, erişilebilir bir altyazı hizmetinin bütün unsurlarını da otomatik olarak sağlamaz. İzleyiciye ve etkinliğe göre konuşmacı tanımlama, önemli ses bilgileri ve profesyonel altyazı desteği ayrıca planlanabilir.

Doğruluk kritikse, sözleşmeyle garanti ediliyorsa veya resmî bir uyum gerekliliğinin parçasıysa profesyonel bir canlı altyazı uzmanı ya da CART hizmeti daha uygun olabilir.

Pockitle’ı çalışırken görün

Herkese açık Pockitle Demo, geçici konuşma tanımanın onaylanmış altyazılara nasıl dönüştüğünü, çevirilerin ne zaman güncellendiğini ve aynı altyazı durumunun izleyici telefonlarıyla salon benzeri bir ekranda nasıl göründüğünü gösterir.

Demo önceden kaydedilmiştir; böylece ziyaretçiler mikrofon açmadan veya canlı oturum başlatmadan ürün davranışını inceleyebilir. İş akışını açıklar, bütün etkinlikler için evrensel bir hız veya doğruluk ölçütü değildir.

Demo sonrasında Pockitle’ı gerçek etkinlikte kullanılacak sesler, mikrofonlar, salon ve dillerle test edin.

Pockitle’ı açın, desteklenen dilleri görüntüleyin veya Pockitle Live Hızlı Başlangıç kılavuzunu okuyun.

Hazırlanabilen sözleri hazırlayın. Yalnızca canlı doğan sözleri canlı altyazıya dönüştürün.